ป้ายกำกับ: Depression

Posted on by

🧠งานวิจัยชี้ วัยรุ่นอายุต่ำกว่า 15 ปีที่มีความหลากหลายทางเพศ เสี่ยงซึมเศร้าและวิตกกังวลสูงกว่าเพื่อนวัยเดียวกัน

❓ ประเด็นข่าวที่น่าจับตา

ปัญหาสุขภาพจิตในวัยรุ่นกำลังเป็นเรื่องที่สังคมทั่วโลกให้ความสนใจ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชนที่มี ความหลากหลายทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศ
งานวิจัยล่าสุดจากออสเตรเลียเผยว่า วัยรุ่นอายุต่ำกว่า 15 ปีในกลุ่มนี้ มีความเสี่ยงต่อ ภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวล สูงกว่าวัยรุ่นทั่วไปอย่างชัดเจน และปัญหาเริ่มตั้งแต่อายุยังน้อยกว่าที่หลายคนคาดคิด

🔍 งานวิจัยนี้ศึกษาอย่างไร

การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง (cross-sectional study) ภายใต้โครงการ Future Proofing Study
เก็บข้อมูลจากนักเรียนชั้นปีที่ 8 (อายุเฉลี่ยประมาณ 14 ปี) จากโรงเรียนมัธยม 134 แห่งทั่วประเทศออสเตรเลีย ระหว่างปี 2019–2022
รวมกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 6,388 คน และนำข้อมูลมาวิเคราะห์ในปี 2025

นักวิจัยประเมินอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลด้วยแบบประเมินมาตรฐานที่ใช้กันในทางการแพทย์ ทำให้ผลลัพธ์มีความน่าเชื่อถือในเชิงวิชาการ

👧👦 กลุ่มตัวอย่างเป็นใคร

  • อายุเฉลี่ย 13.9 ปี
  • นักเรียนส่วนใหญ่อาศัยอยู่กับพ่อแม่
  • ประมาณ 95% ระบุว่าเป็น cisgender
  • ประมาณ 3% เป็นกลุ่มที่มีความหลากหลายทางอัตลักษณ์ทางเพศ (gender-diverse)
  • ประมาณ 12% เป็นกลุ่มที่มีความหลากหลายทางรสนิยมทางเพศ (sexuality-diverse)

ข้อมูลนี้สะท้อนภาพวัยรุ่นทั่วไปในสังคม ไม่ได้เป็นเพียงกลุ่มผู้ป่วยหรือกลุ่มเสี่ยงเฉพาะทาง

📊 สุขภาพจิตของวัยรุ่นในภาพรวม

เมื่อดูวัยรุ่นทั้งหมดในงานวิจัย พบว่า

  • เกือบ 6 ใน 10 คน มีอาการซึมเศร้าในระดับใดระดับหนึ่ง
  • ประมาณ 15% มีอาการซึมเศร้าในระดับที่ควรได้รับการดูแลทางการแพทย์
  • ประมาณ 30% มีอาการวิตกกังวล
  • เกือบ 15% อยู่ในระดับรุนแรง

ตัวเลขเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า สุขภาพจิตไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับวัยรุ่นในปัจจุบัน

⚠️ วัยรุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ เสี่ยงสูงกว่าชัดเจน

เมื่อนำข้อมูลมาเปรียบเทียบ พบความแตกต่างอย่างชัดเจนระหว่างกลุ่ม

  • วัยรุ่น gender-diverse
    • มากกว่า ครึ่งหนึ่ง มีภาวะซึมเศร้าระดับรุนแรง
    • เกือบ ครึ่งหนึ่ง มีภาวะวิตกกังวลระดับรุนแรง
  • วัยรุ่น sexuality-diverse
    • มีภาวะซึมเศร้ารุนแรงกว่า 40%
    • มีภาวะวิตกกังวลรุนแรงกว่า 35%

ในขณะที่วัยรุ่นที่เป็น cisgender และ heterosexual มีอัตราอาการรุนแรงอยู่ที่ประมาณ 10–13% เท่านั้น

📈 ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นกี่เท่า

หลังปรับปัจจัยด้านครอบครัว สังคม และสภาพแวดล้อมแล้ว นักวิจัยพบว่า

  • วัยรุ่น gender-diverse มีโอกาสซึมเศร้ารุนแรง สูงขึ้นเกือบ 6 เท่า
  • วัยรุ่น sexuality-diverse มีโอกาสซึมเศร้ารุนแรง สูงขึ้นมากกว่า 6 เท่า
  • ทั้งสองกลุ่มมีโอกาสเกิดภาวะวิตกกังวลรุนแรง สูงขึ้นประมาณ 3 เท่า

นักวิจัยอธิบายว่า เด็กกลุ่มนี้มักเผชิญกับแรงกดดันหลายด้านพร้อมกัน เช่น
การกลั่นแกล้งในโรงเรียน การไม่ถูกยอมรับในครอบครัว หรือสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางจิตใจ

🏫 สะท้อนบทบาทโรงเรียน ครอบครัว และระบบสุขภาพ

งานวิจัยชี้ว่า การดูแลสุขภาพจิตของวัยรุ่นที่มีความหลากหลายทางเพศ ไม่ควรรอให้เกิดปัญหารุนแรงก่อน
แต่ควรเริ่มตั้งแต่ช่วงต้นของวัยรุ่น โดยเน้นมาตรการสำคัญ เช่น

  • ป้องกันการกลั่นแกล้งและการเลือกปฏิบัติ
  • เสริมบทบาทครอบครัวให้เป็นพื้นที่ปลอดภัย
  • สร้างบรรยากาศโรงเรียนที่เปิดกว้างและยอมรับความแตกต่าง
  • เพิ่มการเข้าถึงบริการสุขภาพจิตที่เป็นมิตรกับเยาวชน

🧩 บทสรุปข่าว

งานวิจัยนี้ตอกย้ำว่า
วัยรุ่นอายุต่ำกว่า 15 ปีที่มีความหลากหลายทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศ เป็นกลุ่มที่มีความเปราะบางด้านสุขภาพจิตอย่างมาก
การป้องกันและการดูแลต้องเริ่มตั้งแต่เนิ่น ๆ และต้องอาศัยความร่วมมือจากครอบครัว โรงเรียน และระบบสาธารณสุข เพื่อช่วยให้เด็กและเยาวชนกลุ่มนี้เติบโตอย่างปลอดภัยทั้งทางกายและใจ

📚 แหล่งอ้างอิง

  • Bista S, et al. Depression and Anxiety Among Young Gender- and Sexuality-Diverse Adolescents.
    JAMA Network Open, Published December 29, 2025.
    doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.51570

หมายเหตุสำหรับผู้อ่าน: บทความนี้เป็นการนำเสนอข่าวจากงานวิจัยทางการแพทย์ เพื่อให้ข้อมูลแก่สาธารณชน ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ หากเด็กหรือเยาวชนมีอาการทางจิตใจ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตโดยตรง

Posted on by

📱 งานวิจัยชี้ การพักจากโซเชียลมีเดียเพียงหนึ่งสัปดาห์ ช่วยฟื้นฟูสุขภาพจิตของวัยรุ่นและคนรุ่นใหม่

พักโซเชียลมีเดียแค่ 1 สัปดาห์ สุขภาพจิตดีขึ้นทันตา!

ในยุคที่โทรศัพท์มือถือและโซเชียลมีเดียกลายเป็น “เพื่อนสนิทติดตัว” ของคนรุ่นใหม่ คำถามสำคัญที่สังคมและนักจิตวิทยาทั่วโลกพยายามหาคำตอบคือ —
“การลดเวลาอยู่บนโซเชียลมีเดีย จะช่วยให้สุขภาพจิตดีขึ้นได้จริงหรือไม่?”

งานวิจัยใหม่จากสหรัฐอเมริกา ที่ตีพิมพ์ในวารสาร JAMA Network Open เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2025 ได้ให้คำตอบที่ชัดเจนขึ้นว่า

การลดการใช้โซเชียลมีเดียเพียง 1 สัปดาห์ สามารถลดอาการทางสุขภาพจิตได้อย่างมีนัยสำคัญ ทั้ง ภาวะซึมเศร้า (Depression), ความวิตกกังวล (Anxiety) และ ภาวะนอนไม่หลับ (Insomnia)

👩‍🔬 รายละเอียดของการศึกษา

การศึกษาครั้งนี้เป็น การวิจัยแบบ Cohort Study จัดทำโดยทีมนักจิตเวชศาสตร์จาก Beth Israel Deaconess Medical Center และ Harvard Medical School
โดยมีผู้เข้าร่วมทั้งหมด 373 คน อายุระหว่าง 18–24 ปี ซึ่งเป็นช่วงวัยที่ใช้โซเชียลมีเดียมากที่สุด

ผู้เข้าร่วมทุกคนใช้สมาร์ตโฟนและถูกติดตามพฤติกรรมในช่วงเวลา 2 สัปดาห์แรก จากนั้นกลุ่มหนึ่งเลือกทำ “Social Media Detox” เป็นเวลา 1 สัปดาห์ โดยหยุดใช้แพลตฟอร์มยอดนิยมอย่าง Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok และ X (Twitter เดิม)

📊 ผลลัพธ์ที่ได้จากการลดการใช้โซเชียลมีเดีย

ผลการวิเคราะห์เชิงสถิติพบว่า การหยุดใช้โซเชียลมีเดียเพียง 7 วัน ให้ผลชัดเจนดังนี้

อาการสุขภาพจิตการเปลี่ยนแปลงหลังทำ Social Media Detox
😰 ความวิตกกังวล (Anxiety)ลดลง 16.1%
😞 ภาวะซึมเศร้า (Depression)ลดลง 24.8%
🌙 ภาวะนอนไม่หลับ (Insomnia)ลดลง 14.5%
💬 ความเหงา (Loneliness)ไม่พบความเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ

นอกจากนี้ ยังพบว่า หลังจากหยุดใช้โซเชียลมีเดีย ผู้เข้าร่วมใช้เวลาอยู่ที่บ้านและจ้องหน้าจออื่น (เช่นดูวิดีโอหรือเล่นเกม) มากขึ้นเล็กน้อย แต่ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวถือว่า “เล็กน้อยมาก” เมื่อเทียบกับความแตกต่างรายบุคคลในพฤติกรรมโดยรวม

🧠 ความหมายของผลการศึกษา

ดร. John Torous (จอห์น โทรัส) ผู้ร่วมวิจัยจาก Harvard Medical School อธิบายว่า

“แม้เราจะยังไม่รู้แน่ชัดว่าผลดีนี้จะคงอยู่ได้นานแค่ไหน แต่ผลลัพธ์ที่เห็นได้ชัดในเพียงสัปดาห์เดียว บ่งบอกว่าโซเชียลมีเดียอาจมีอิทธิพลทางจิตใจมากกว่าที่เราคิดไว้”

นักวิจัยกล่าวเพิ่มเติมว่า การลดการใช้โซเชียลไม่ได้หมายถึง “ต้องเลิกใช้ตลอดไป” แต่เป็น แนวทางการฟื้นฟูสมดุลทางจิตใจ (Digital Behavior Reset) ที่ช่วยให้สมองได้พักจากกระแสข้อมูลที่ไหลเข้ามาไม่หยุดหย่อน

💬 โซเชียลมีเดียกับสุขภาพจิตของคนรุ่นใหม่

งานวิจัยก่อนหน้านี้หลายชิ้นมีผลลัพธ์ที่ “ไม่ตรงกัน” เพราะส่วนใหญ่ใช้ข้อมูลจากการรายงานด้วยตนเอง (Self-Report)
แต่การศึกษาครั้งนี้ใช้การติดตามพฤติกรรมจริงผ่านโทรศัพท์มือถือ ทำให้ได้ข้อมูลที่แม่นยำกว่า

โดยพบว่า ผู้ที่ใช้โซเชียลมีเดียมากเกินไปมักมีแนวโน้ม

  • เปรียบเทียบตนเองกับผู้อื่น
  • รู้สึกโดดเดี่ยวแม้อยู่ในโลกออนไลน์
  • และมีรูปแบบการนอนหลับที่แปรปรวน

สิ่งเหล่านี้สะสมจนกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงของความผิดปกติทางอารมณ์ในระยะยาว

🧘‍♀️ สัปดาห์แห่งการดีท็อกซ์ดิจิทัล (Digital Detox Week)

แม้เพียงหนึ่งสัปดาห์ของการหยุดเล่นโซเชียลจะดูสั้น แต่ผลที่ได้ถือว่าน่าทึ่ง โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีอาการซึมเศร้าหรือวิตกกังวลในระดับสูงตั้งแต่เริ่มต้น
การลดสิ่งกระตุ้นทางดิจิทัลช่วยให้จิตใจสงบลง ลดความกังวลเรื่อง “การเปรียบเทียบตัวเอง” และช่วยให้สมองกลับเข้าสู่ภาวะพักผ่อนมากขึ้น

ดร. Emily Calvert หัวหน้าทีมวิจัยกล่าวว่า

“เพียงสัปดาห์เดียวของการพักจากโลกออนไลน์ อาจช่วยให้ผู้คนตระหนักถึงพลังของเวลาและความสงบที่หายไปเมื่อเราหมกมุ่นอยู่กับหน้าจอ”

🔬 ข้อจำกัดของการศึกษา

อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยยอมรับว่า ผลลัพธ์นี้ยังมีข้อจำกัดบางประการ เช่น

  • กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นคนหนุ่มสาวชาวอเมริกัน อายุ 18–24 ปี
  • ยังไม่สามารถระบุได้ว่าผลดีนี้จะ “ยั่งยืน” แค่ไหนหากผ่านไปหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน
  • และยังไม่ทราบผลกระทบในประชากรกลุ่มอื่น เช่น วัยทำงานหรือวัยรุ่นตอนต้น

นักวิจัยแนะนำว่าควรมีการศึกษาต่อเนื่องในกลุ่มประชากรที่หลากหลาย เพื่อยืนยันผลในระยะยาวและเข้าใจกลไกทางจิตวิทยาที่อยู่เบื้องหลัง

💡 บทสรุป

ผลการศึกษานี้ยืนยันว่า

“การลดการใช้โซเชียลมีเดียเพียงหนึ่งสัปดาห์ สามารถส่งผลดีต่อสุขภาพจิตของคนรุ่นใหม่ได้จริง”

โดยเฉพาะในด้าน การลดภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และอาการนอนไม่หลับ
แม้ยังต้องการการวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับระยะเวลาผลของการเปลี่ยนแปลงนี้ แต่ผลลัพธ์ชี้ชัดว่า “การพักจากโลกออนไลน์” อาจเป็นยาที่ไม่ต้องใช้ยาแต่ได้ผลดีอย่างคาดไม่ถึง

📚 แหล่งอ้างอิง

  • Calvert E, Torous J, et al. Association Between Social Media Detox and Mental Health Outcomes Among Young Adults. JAMA Network Open. 2025;8(11):e2545245. doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.45245
  • Beth Israel Deaconess Medical Center, Department of Psychiatry, Harvard Medical School
  • American Psychological Association (APA): Social Media Use and Mental Health
  • World Health Organization (WHO): Digital Wellbeing and Youth Mental Health

🟣 หมายเหตุสำหรับผู้อ่านเว็บไซต์

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้ทางการแพทย์เชิงวิชาการแก่สาธารณชน ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์ หากคุณมีอาการซึมเศร้า วิตกกังวล หรือนอนไม่หลับเรื้อรัง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาคลินิก เพื่อรับคำแนะนำและการดูแลอย่างเหมาะสม

Posted on by

🧠 เปิดข้อมูลใหม่ “สมองกระทบกระเทือนเล็กน้อย” อาจทิ้งผลกระทบไว้นานกว่าที่คิด: งานวิจัยใหม่จากสหรัฐฯ มีคำตอบ

แม้การบาดเจ็บที่ศีรษะจะดูเหมือนไม่รุนแรง แต่ในความเป็นจริง ผู้ป่วยบางรายกลับมีอาการไม่หายภายในระยะเวลาอันสั้น ล่าสุดงานวิจัยจากวารสารทางการแพทย์ JAMA Network Open พบว่า ผู้ที่ได้รับการบาดเจ็บสมองเล็กน้อย (ที่เรียกทั่วไปว่า “สมองกระทบกระเทือน”) มีเกือบ หนึ่งในสาม ที่อาการยังคงอยู่แม้ผ่านไปแล้วถึง 1 เดือน

🔍 การศึกษาครั้งใหญ่ในผู้ป่วยกว่า 800 ราย

งานวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ “HeadSMART II” ซึ่งเป็นการเก็บข้อมูลผู้ใหญ่จำนวน 803 คน ที่เข้ารับการรักษาในห้องฉุกเฉินภายใน 4 วันหลังจากได้รับบาดเจ็บศีรษะ โดยผู้ป่วยทั้งหมดมีอาการระดับ “สมองกระทบกระเทือนเล็กน้อย” (ระดับความรู้สติอยู่ในเกณฑ์ปกติ)

เมื่อติดตามผลหลังจากผ่านไป 30 วัน นักวิจัยพบว่า ร้อยละ 29.3 ของผู้ป่วยยังคงมีอาการต่อเนื่อง เช่น ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ เหนื่อยง่าย และมีปัญหาด้านการจดจำหรือสมาธิ

⚠️ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการไม่หายภายใน 30 วัน

จากการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างละเอียด ทีมวิจัยพบปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยบางรายมีอาการคงอยู่ ได้แก่

  1. เพศหญิง – ผู้หญิงมีโอกาสที่อาการจะอยู่ต่อมากกว่าผู้ชายประมาณ 2 เท่า
  2. น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน – ผู้ที่มีดัชนีมวลกายสูง มีโอกาสที่อาการจะเรื้อรังมากขึ้น
  3. ลักษณะของการบาดเจ็บ – เช่น การล้มหัวกระแทก การเกิดอุบัติเหตุทางรถยนต์ หรือการถูกทำร้ายร่างกาย มีความเสี่ยงสูงกว่า
  4. มีประวัติไมเกรนหรือปวดศีรษะเรื้อรังมาก่อน – ทำให้สมองไวต่อการกระทบกระเทือนและฟื้นตัวได้ช้ากว่าคนทั่วไป
  5. มีภาวะซึมเศร้าหรือวิตกกังวล – ปัญหาด้านอารมณ์และจิตใจมีผลต่อการฟื้นตัวของสมองอย่างมีนัยสำคัญ
  6. มีอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย – เช่น แขนขาอ่อนแรงหรือพูดไม่ชัดในช่วงแรกของอาการ
  7. ต้องตรวจเอกซเรย์สมองหลายครั้งในระยะเริ่มต้น – มักสะท้อนว่ามีอาการซับซ้อนมากกว่า

👩‍⚕️ ทำไมผู้หญิงจึงเสี่ยงมากกว่า

นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า ผู้หญิงอาจมีความแตกต่างทางฮอร์โมนและโครงสร้างสมองบางส่วนที่ตอบสนองต่อแรงกระแทกต่างจากผู้ชาย นอกจากนี้ ปัจจัยทางสังคม เช่น ความเครียดสะสม หรือการพักผ่อนไม่เพียงพอหลังบาดเจ็บ อาจทำให้อาการฟื้นตัวช้ากว่า

⚖️ น้ำหนักตัวและสุขภาพทั่วไปมีผลจริงหรือ?

น้ำหนักตัวที่มากเกินไปไม่เพียงส่งผลต่อระบบไหลเวียนเลือด แต่ยังมีผลต่อกระบวนการฟื้นฟูของสมองหลังการบาดเจ็บด้วย งานวิจัยชี้ว่าผู้ที่มีน้ำหนักเกินมีแนวโน้มจะมีอาการหลงเหลือนานกว่า เพราะมีการอักเสบในร่างกายมากกว่าคนทั่วไป

🧩 ประวัติโรคประจำตัวและสุขภาพจิตก็มีส่วน

ผู้ที่เคยมีไมเกรน ปวดศีรษะเรื้อรัง หรือปัญหาสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวล มักมีโอกาสฟื้นตัวช้ากว่า เพราะสมองของพวกเขาอยู่ในภาวะที่ “ไวต่อความเครียด” มากกว่าปกติ

ดังนั้น หลังได้รับบาดเจ็บ แม้อาการจะดูไม่รุนแรง แต่ถ้ามีอาการปวดศีรษะ เวียนหัว หรือมึนงงต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์ ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจซ้ำ

🏥 สัญญาณเตือนที่ควรสังเกตหลังศีรษะกระแทก

  • ปวดศีรษะมากขึ้นเรื่อย ๆ
  • เวียนหัวหรือเสียการทรงตัว
  • พูดไม่ชัด มองเห็นภาพซ้อน
  • คลื่นไส้หรืออาเจียนซ้ำ ๆ
  • มีอารมณ์เปลี่ยนแปลงหรือหงุดหงิดง่ายผิดปกติ

หากมีอาการเหล่านี้ภายใน 24–48 ชั่วโมง ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

💬 ข้อเสนอแนะจากทีมวิจัย

ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวควรได้รับ การติดตามอาการอย่างใกล้ชิดหลัง 1 เดือน เพื่อป้องกันการเกิดภาวะอาการเรื้อรัง และควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ด้านการพักผ่อน การออกกำลังกายเบา ๆ การลดความเครียด และการนอนหลับให้เพียงพอ

นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังเน้นว่า “การบาดเจ็บสมองเล็กน้อยไม่ควรถูกมองข้าม” เพราะถึงแม้จะไม่รุนแรงในตอนแรก แต่อาจกระทบต่อการทำงาน การเรียนรู้ และคุณภาพชีวิตในระยะยาวได้

📋 บทสรุป

งานวิจัยนี้ตอกย้ำว่า “สมองกระทบกระเทือนเล็กน้อย” ไม่ได้หมายความว่าจะหายเองเสมอไป ปัจจัยอย่างเพศ น้ำหนักตัว ประวัติสุขภาพจิต และลักษณะของการบาดเจ็บ ล้วนมีผลต่อการฟื้นตัวของผู้ป่วย

การรู้เท่าทันอาการและเฝ้าระวังตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้แพทย์สามารถดูแลและป้องกันไม่ให้อาการกลายเป็นเรื้อรังได้

🩺 หมายเหตุสำคัญสำหรับผู้อ่านเว็บไซต์

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้ทางสุขภาพและสรุปข้อมูลจากงานวิจัยทางการแพทย์ที่ตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจเรื่องสุขภาพสมองและการบาดเจ็บที่ศีรษะได้ชัดเจนขึ้นเท่านั้น

ข้อมูลทั้งหมด ไม่ถือเป็นการวินิจฉัยโรคหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล ผู้ที่มีอาการปวดศีรษะ เวียนศีรษะ มึนงง หรือสงสัยว่าตนเองอาจได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะ ควร ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและคำแนะนำการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

ทั้งนี้ เว็บไซต์ไม่สนับสนุนให้ผู้อ่านตัดสินใจรักษาตนเองโดยอ้างอิงจากข้อมูลในบทความเพียงอย่างเดียว และไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ได้รับคำปรึกษาจากแพทย์

คำแนะนำเพิ่มเติม: หากเกิดอุบัติเหตุศีรษะกระแทกอย่างแรง หรือมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดหัวมาก อาเจียน ซึม พูดไม่ชัด หรือแขนขาอ่อนแรง ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที เพื่อให้แพทย์ตรวจประเมินโดยเร็วที่สุด

🔗 แหล่งอ้างอิง

Peacock WF Jr, Kuehl D, Diaz-Arrastia R, et al.
Factors Associated With Persistent Symptoms Following Mild Traumatic Brain Injury.
JAMA Network Open. 2025;8(10):e2537729.
doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.37729.
เผยแพร่โดย สมาคมการแพทย์อเมริกัน (American Medical Association)
อ่านต้นฉบับได้ที่นี่

Posted on by

📰งานวิจัยชี้ ผู้รอดชีวิตจากมะเร็งมีแนวโน้มใช้ยาซึมเศร้ามากกว่าคนทั่วไป

งานวิจัยใหม่เผยว่า ผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง (cancer survivors) มีแนวโน้มที่จะใช้ ยารักษาซึมเศร้า (antidepressants) และ ยาคลายความวิตกกังวล (anxiolytics) มากกว่าประชากรทั่วไป แต่อย่างไรก็ตาม ยังพบถึงความแตกต่างทางเชื้อชาติและสภาพสังคมในการเข้าถึงยาเหล่านี้ JAMA Network

🧠 ที่มาของการศึกษา

  • งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาแบบ cross-sectional อาศัยข้อมูลจาก National Health Interview Survey (NHIS) ในสหรัฐอเมริกา ช่วงปี 2016–2018 JAMA Network
  • ผู้ตอบแบบสอบถามรวมทั้งหมด 53,117 คน โดยแบ่งเป็นผู้ที่ไม่มีประวัติมะเร็งจำนวน 48,026 คน และผู้ที่มีประวัติมะเร็ง 5,091 คน JAMA Network
  • หนึ่งในวัตถุประสงค์สำคัญคือการเปรียบเทียบอัตราการใช้ยาซึมเศร้าและยาคลายความวิตกกังวลระหว่างผู้ที่เคยป่วยมะเร็งกับคนทั่วไป และศึกษาปัจจัยทางสังคม เช่น เชื้อชาติ เพศ อายุ รายได้ ประกันสุขภาพ ฯลฯ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาในกลุ่มผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง JAMA Network

🔍 ผลลัพธ์สำคัญ

1️⃣ ผู้รอดชีวิตจากมะเร็งใช้ยาซึมเศร้าและยาคลายความวิตกกังวลมากกว่า

  • ผู้ที่มีประวัติมะเร็งมีโอกาสใช้ antidepressants มากกว่ากลุ่มที่ไม่มีมะเร็ง (อัตราส่วนปรับแล้ว aOR = 1.32; 95% CI: 1.18–1.49) JAMA Network
  • สำหรับ anxiolytics ผลการวิเคราะห์ปรับแล้วพบว่ามีโอกาสใช้งานได้สูงขึ้น (aOR = 1.38; 95% CI: 1.23–1.54) JAMA Network

2️⃣ ความแตกต่างตามเชื้อชาติ: ชาว Black ใช้ยาน้อยกว่าวงอื่น

  • ภายในกลุ่มผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง พบว่า ผู้ที่ไม่ใช่เชื้อชาติ Hispanic Black (non-Hispanic Black) มีโอกาสใช้ยาซึมเศร้า (aOR = 0.60; 95% CI: 0.39–0.91) และยาคลายความวิตกกังวล (aOR = 0.63; 95% CI: 0.42–0.94) ต่ำกว่าผู้รอดชีวิตเชื้อชาติ White JAMA Network

3️⃣ ปัจจัยสังคมอื่น ๆ ที่สัมพันธ์กับการใช้ยา

  • ผู้มีประกันสุขภาพประเภท Medicare หรือ Medicaid มีแนวโน้มใช้ยาคลายความวิตกกังวลสูงกว่าผู้ที่มีประกันแบบเอกชน JAMA Network
  • ผู้ที่ไม่แต่งงาน มีโอกาสใช้ยาได้มากกว่าผู้แต่งงาน ซึ่งอาจสื่อถึงบทบาทของ เครือข่ายสนับสนุนทางสังคม (social support) ต่อสุขภาพจิตของผู้รอดชีวิต JAMA Network+1
  • ประเภทของมะเร็งก็มีความสัมพันธ์ด้วย เช่น ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งสมองหรือมะเร็งตับอ่อน มีโอกาสใช้ยาซึมเศร้าหรือยาคลายความวิตกกังวลมากกว่าผู้เคยเป็นมะเร็งเต้านม (อ้างอิงผลวิเคราะห์ภายในกลุ่มผู้รอดชีวิต) JAMA Network

💬 ข้อวิเคราะห์และข้อเสนอแนะ

งานวิจัยนี้ย้ำให้เห็นว่า ปัญหาด้านสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้าและวิตกกังวล นับเป็นเรื่องสำคัญที่ควรได้รับการดูแลในผู้ที่เคยป่วยมะเร็ง แม้ผลการรักษาเนื้องอกจะสำคัญ แต่ “คุณภาพชีวิตจิตใจ” ก็ถือเป็นองค์ประกอบไม่อาจมองข้ามได้

การที่พบความแตกต่างในการใช้ยาตามเชื้อชาติ ประกันสุขภาพ หรือสถานะสมรส แปลว่าอาจมี อุปสรรคในการเข้าถึงบริการสุขภาพจิต ของผู้รอดชีวิตจากมะเร็งบางกลุ่ม เช่น ความไม่ไว้ใจระบบสาธารณสุข ปัญหาการเข้าถึงบริการ หรืออคติต่อสุขภาพจิตในบางชุมชน

ผู้เขียนบทความแนะนำให้ระบบการดูแลผู้ป่วยมะเร็ง (oncology care) ให้ความสำคัญในการประเมินสุขภาพจิตควบคู่กับการรักษา ชี้ทางให้ผู้รอดชีวิตสามารถรับคำปรึกษา และเข้าถึงการรักษาอย่างเท่าเทียม โดยเฉพาะกลุ่มผู้ที่อาจถูกละเลยตามสถานะทางสังคม

⚠️ หมายเหตุสำคัญสำหรับผู้อ่านเว็บไซต์

ข้อมูลในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อ ให้ความรู้ทั่วไปด้านสุขภาพจิตและวิทยาศาสตร์การแพทย์ เท่านั้น มิได้นำมาแทนคำปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญทางสุขภาพจิตใด ๆ ผู้ที่มีอาการทางจิตใจ เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล หรือเคยป่วยมะเร็ง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนนำข้อมูลไปใช้ ผลลัพธ์ของแต่ละบุคคลอาจแตกต่างกันตามปัจจัยสุขภาพ ภูมิหลัง และการดูแลเฉพาะราย

📚 แหล่งอ้างอิง

Miro-Rivera D, Norris RA, Osazuwa-Peters OL, Hurst JH, Barnes JM, Osazuwa-Peters N. Differential Use of Depression and Anxiety Medications in Adults With a History of Cancer. JAMA Network Open. Published Online: August 19, 2025. doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.27585 JAMA Network
แหล่งที่มา: JAMA Network Open

Posted on by

📢 งานวิจัยเผย พ่อแม่ที่จัดการอารมณ์ได้ดี ช่วยลดความเสี่ยงซึมเศร้า–วิตกกังวลในลูก

🧩 ทำไมอารมณ์ของพ่อแม่สำคัญ

นักวิจัยหลายประเทศยืนยันตรงกันว่า วิธีที่พ่อแม่รับมือกับอารมณ์ของตนเอง มีผลโดยตรงต่อการเติบโตทางจิตใจของลูก พ่อแม่ที่ควบคุมอารมณ์ได้ดี จะสามารถตอบสนองต่ออารมณ์ของลูกได้อย่างอบอุ่นและเหมาะสม ทำให้ลูกเรียนรู้วิธีจัดการอารมณ์ของตนเอง แต่หากพ่อแม่ใช้วิธีเก็บกดหรือระบายอย่างไม่เหมาะสม เด็กจะมีความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาความวิตกกังวลหรือภาวะซึมเศร้าได้มากขึ้น งานวิจัยแบบติดตามผลระยะยาว (longitudinal study) ก็ยืนยันเรื่องนี้อย่างชัดเจน

🧪 หลักฐานจากงานวิจัย

งานทบทวนและการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติ (meta-analysis) พบว่า โปรแกรมอบรมพ่อแม่ที่เน้นทักษะด้านอารมณ์ สามารถช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของพ่อแม่ได้จริง พ่อแม่ที่ผ่านการอบรมมีแนวโน้มที่จะใช้วิธี “สะท้อนความรู้สึก” และ “ตั้งขอบเขตที่ชัดเจนแต่ไม่แข็งกร้าว” ทำให้ลูกได้รับการเลี้ยงดูที่มีความสมดุล และพัฒนาเป็นเด็กที่มีสุขภาพจิตที่มั่นคงขึ้น

🧰 แนวทางจากหน่วยงานภาครัฐ

  • ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค(CDC) ของสหรัฐฯ แนะนำ “Positive Parenting Tips” หรือเคล็ดลับการเลี้ยงดูเชิงบวกที่ช่วยให้พ่อแม่เข้าใจวิธีรับมือกับอารมณ์ของเด็กอย่างเหมาะสม
  • สำนักงานสารเสพติดและสุขภาพจิต(SAMHSA) ภายใต้ กระทรวงสาธารณสุขและบริการมนุษย์(HHS) มีเครื่องมือช่วยเหลือพ่อแม่ รวมถึงสายด่วน 1-800-662-HELP สำหรับให้คำปรึกษา
  • กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข (ประเทศไทย) ร่วมมือกับ องค์การอนามัยโลก(WHO) ประเทศไทย ส่งเสริมโครงการ “การเลี้ยงดูเชิงบวก” เพื่อให้ครอบครัวไทยเข้าถึงแนวทางการเลี้ยงดูที่เหมาะสม

🧑‍⚕️ เมื่อครอบครัวเผชิญปัญหาหนัก

สำหรับครอบครัวที่มีลูกวัยรุ่นและเผชิญความเสี่ยง เช่น การทำร้ายตนเอง งานวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนจาก สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติ(NIMH) พบว่า จิตบำบัดพฤติกรรมวิภาษ(DBT) สามารถช่วยลดความเสี่ยงได้จริง เพราะสอนทักษะการควบคุมอารมณ์และการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน

🛠️ เคล็ดลับที่ทำได้ทันที

  1. เริ่มจากพ่อแม่เอง: รู้จักสังเกตอารมณ์ตนเอง เช่น เมื่อโกรธให้หายใจลึก ๆ แล้วบอกลูกด้วยความจริงใจว่า “แม่กำลังโกรธ ขอเวลาสักครู่แล้วเราค่อยคุยกัน”
  2. เข้าร่วมโปรแกรมฝึกอบรม: หลักฐานทางวิชาการยืนยันว่าโปรแกรมเหล่านี้ช่วยลดความเครียดของพ่อแม่ และเสริมสร้างสุขภาพจิตลูกได้จริง
  3. ขอความช่วยเหลือเมื่อจำเป็น: พ่อแม่ในไทยสามารถโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ส่วนในสหรัฐฯ สามารถใช้สายด่วน SAMHSA Helpline ได้ฟรี

🧭 สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

การเก็บกดอารมณ์หรือพยายามทำเหมือนไม่มีปัญหา ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาในครอบครัว แต่กลับทำให้เด็กซึมซับรูปแบบที่ไม่ดี การเปิดใจยอมรับอารมณ์และเรียนรู้วิธีจัดการอย่างเหมาะสมคือแนวทางที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์กว่า

🧒 ผลลัพธ์ระยะยาว

เด็กที่เติบโตในครอบครัวที่พ่อแม่มีสุขภาพจิตที่ดีและจัดการอารมณ์ได้ จะมีความมั่นใจ กล้าแสดงออก รู้จักเคารพผู้อื่น และสามารถสร้างความสัมพันธ์ที่มั่นคงในอนาคตได้ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญทั้งในการเรียนและการใช้ชีวิตในสังคม

📝 สรุปเชิงนโยบาย

ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศต่างเห็นตรงกันว่า การลงทุนกับการอบรมพ่อแม่ด้านอารมณ์ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า เพราะช่วยป้องกันปัญหาสุขภาพจิตในเด็กและวัยรุ่นในระยะยาว นอกจากนี้ ควรมีการบรรจุโปรแกรมเหล่านี้ในระบบบริการสุขภาพจิตขั้นพื้นฐาน เพื่อให้ครอบครัวเข้าถึงได้ง่ายขึ้น

📚 แหล่งอ้างอิงวิจัย

  • England-Mason G. & colleagues. Emotion socialization parenting interventions… (review/meta-analysis). ScienceDirect
  • Zahl-Olsen R. & colleagues. Effects of emotionally oriented parental interventions… (systematic review). PMC
  • Cohodes E.M. & colleagues. Parents’ expressive suppression & child internalizing problems. PMC
  • Byrd A.L. & colleagues. Intergenerational transmission of emotion regulation. PMC
  • NIMH science update: DBT improves emotion regulation & reduces suicide risk in youth. National Institute of Mental Health
  • Iwanski A. & colleagues. Parental ER strategies, parenting stress & child outcomes. ScienceDirect
  • Karl V. & colleagues. Parental psychopathology & youth ER networks. PMC

🏛️ แหล่งอ้างอิงจากหน่วยงานภาครัฐ

ประเทศไทย

  • กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข: หน้าองค์กรและข่าว/โครงการที่เกี่ยวกับการเลี้ยงดูเชิงบวก; ร่วมมือกับ องค์การอนามัยโลก(WHO) ประเทศไทย ในการส่งเสริม positive parenting. dmh.go.th+1

ต่างประเทศ (สหรัฐอเมริกา)

  • ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค(CDC): ชุด Child Development & Positive Parenting Tips แยกตามช่วงวัย. CDC+2CDC+2
  • สำนักงานสารเสพติดและสุขภาพจิตแห่งสหรัฐอเมริกา(SAMHSA): ทรัพยากรสำหรับครอบครัว/พ่อแม่ และสายด่วนแห่งชาติ 1-800-662-HELP. SAMHSA+1
  • สถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติ(NIMH): บทสรุปงานวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับ ดีบีที(DBT) และทักษะกำกับอารมณ์ในวัยรุ่น. National Institute of Mental Health

หมายเหตุสำคัญ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อการให้ความรู้ ไม่ได้ใช้แทนคำวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์ หากพ่อแม่หรือเด็กมีอาการด้านสุขภาพจิตที่น่ากังวล ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทันที เช่น สายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ประเทศไทย) หรือ SAMHSA Helpline 1-800-662-HELP (สหรัฐอเมริกา)