ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease: CKD) มักได้รับคำแนะนำเรื่องการควบคุมอาหาร โดยเฉพาะ “การกินโปรตีน” เพราะโปรตีนมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับการทำงานของไต แต่คำถามสำคัญคือ ควรกินมากแค่ไหนจึงจะเหมาะสม และการลดโปรตีนจะทำให้ร่างกายขาดสารอาหารหรือไม่

งานวิจัยใหม่ที่เผยแพร่ในวารสาร JAMA Network Open พบว่า ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 และ 4 ที่รับประทานโปรตีนในระดับ “พอเหมาะ” หรือไม่เกิน 1.0 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน อาจมีโอกาสต้องฟอกไตลดลง โดยไม่พบผลเสียด้านโภชนาการอย่างชัดเจน

🔬 ศึกษาติดตามนานถึง 15 ปี

งานวิจัยนี้ดำเนินการในประเทศIsrael โดยติดตามผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 และ 4 จำนวน 1,441 คน ตั้งแต่ปี 2007 ถึง 2022 รวมระยะเวลาสูงสุดถึง 15 ปี

ผู้เข้าร่วมมีอายุเฉลี่ยประมาณ 67 ปี และประมาณ 35% เป็นผู้หญิง

นักวิจัยใช้วิธีประเมินปริมาณโปรตีนที่แม่นยำกว่าการสอบถามทั่วไป โดยใช้การเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมง เพื่อตรวจวัดไนโตรเจนที่ร่างกายขับออกมา ซึ่งสามารถสะท้อนปริมาณโปรตีนที่รับประทานจริงได้ค่อนข้างดี

จากนั้นแบ่งผู้ป่วยออกเป็น 2 กลุ่ม คือ

• กลุ่มที่รับประทานโปรตีนน้อยกว่า 1.0 กรัม/กิโลกรัม/วัน
• กลุ่มที่รับประทานโปรตีนตั้งแต่ 1.0 กรัม/กิโลกรัม/วันขึ้นไป

📉 ผลลัพธ์ชัดเจน: กลุ่มกินโปรตีนน้อยกว่า มีโอกาสฟอกไตน้อยกว่า

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มที่รับประทานโปรตีนน้อยกว่า 1.0 g/kg/day มีความเสี่ยงลดลงในผลลัพธ์รวม ได้แก่

• การทำงานของไตลดลงมากกว่า 50%
• การเริ่มฟอกไตระยะยาว
• การเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ

โดยรวมแล้ว ความเสี่ยงลดลงประมาณ 23%

และที่น่าสนใจคือ ความเสี่ยงในการ “เริ่มฟอกไต” ลดลงประมาณ 35% เมื่อเทียบกับกลุ่มที่รับประทานโปรตีนมากกว่า

นักวิจัยระบุว่า จุดเด่นสำคัญอยู่ที่การช่วยชะลอการเข้าสู่ภาวะไตวายระยะสุดท้าย ซึ่งอาจช่วยลดภาระทั้งต่อผู้ป่วยและระบบสาธารณสุขในระยะยาว

🍽️ ลดโปรตีนแล้วจะขาดสารอาหารไหม?

นี่คือข้อกังวลสำคัญของผู้ป่วยจำนวนมาก

หลายคนกลัวว่า หากลดการกินโปรตีนลง อาจทำให้ร่างกายอ่อนแอ สูญเสียมวลกล้ามเนื้อ หรือเกิดภาวะขาดสารอาหาร

แต่ผลการศึกษานี้พบว่า ผู้ที่รับประทานโปรตีนในระดับต่ำกว่า 1.0 g/kg/day ไม่ได้มีตัวชี้วัดด้านโภชนาการแย่ลงอย่างมีนัยสำคัญ

กล่าวคือ ไม่พบความแตกต่างชัดเจนในเรื่อง

• ภาวะทุพโภชนาการ
• ภาวะกล้ามเนื้อลดลง
• ตัวบ่งชี้ทางโภชนาการในเลือด

นักวิจัยอธิบายว่า ความเสี่ยงด้านโภชนาการมักพบในกรณีที่จำกัดโปรตีน “มากเกินไป” เช่น ต่ำกว่า 0.6 g/kg/day หรือในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีโรคร่วมหลายอย่าง มากกว่าการลดแบบพอเหมาะ

⚖️ ทำไมตัวเลข 1.0 กรัม/กิโลกรัม/วัน จึงสำคัญ

แนวทางเดิมหลายฉบับมักแนะนำให้ผู้ป่วย CKD จำกัดโปรตีนไว้ที่ประมาณ 0.6–0.8 g/kg/day

แต่ในชีวิตจริง หลายคนทำได้ยาก และหากลดมากเกินไปอาจกระทบคุณภาพชีวิต

งานวิจัยนี้พบว่า ระดับประมาณ 1.0 g/kg/day อาจเป็น “จุดสมดุล” ที่ช่วยทั้ง

• ลดความเสี่ยงโรคไตแย่ลง
• ลดโอกาสฟอกไต
• ไม่เพิ่มความเสี่ยงขาดสารอาหาร
• ทำได้จริงในระยะยาว

จึงอาจเป็นเป้าหมายที่เหมาะสมสำหรับการดูแลผู้ป่วยในชีวิตประจำวันมากกว่า

🏥 การติดตามอาหารยังเป็นเรื่องสำคัญ

นักวิจัยยังพบว่า การใช้การเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมง ซึ่งเป็นวิธีประเมินการกินโปรตีนที่แม่นยำ ยังถูกใช้น้อยในระบบดูแลผู้ป่วยโรคไต

ผู้ป่วยจำนวนมากไม่มีข้อมูลส่วนนี้ ทำให้ยากต่อการวางแผนโภชนาการแบบเฉพาะบุคคล

สิ่งนี้สะท้อนว่า การดูแลโรคไตไม่ควรเน้นแค่เรื่องยาเพียงอย่างเดียว แต่ควรให้ความสำคัญกับการติดตามด้านอาหารอย่างต่อเนื่องด้วย

🧠 สรุปสำหรับผู้ป่วยโรคไต

งานวิจัยนี้สนับสนุนแนวคิดสำคัญว่า

“ผู้ป่วยโรคไต ไม่จำเป็นต้องงดโปรตีนทั้งหมด แต่ควรกินอย่างพอดี”

ระดับที่เหมาะสมอาจอยู่ที่ประมาณ

ไม่เกิน 1.0 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน

ซึ่งอาจช่วยลดโอกาสต้องฟอกไตในอนาคต โดยไม่เพิ่มความเสี่ยงขาดสารอาหาร หากอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์และนักกำหนดอาหาร

การดูแลโรคไตจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของยา แต่รวมถึง “การกินอย่างเหมาะสม” ที่อาจช่วยชะลอการเสื่อมของไตได้อย่างมีความหมาย

⚠️ Disclaimer (ข้อจำกัดความรับผิดชอบ)

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อสรุปและนำเสนอข้อมูลจากงานวิจัยทางการแพทย์สำหรับการให้ความรู้แก่ประชาชนทั่วไปเท่านั้น ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้แทนการวินิจฉัย การรักษา หรือคำแนะนำทางการแพทย์จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ผู้ที่มีโรคประจำตัว โดยเฉพาะโรคไตเรื้อรัง เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรืออยู่ระหว่างการรักษา ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการก่อนปรับเปลี่ยนรูปแบบการรับประทานอาหารหรือจำกัดโปรตีนด้วยตนเอง

ผลการวิจัยอาจแตกต่างกันไปตามลักษณะสุขภาพของแต่ละบุคคล.

📚 แหล่งที่มา

Beberashvili I, et al. Protein Intake and Kidney Outcomes in Nondialysis Chronic Kidney Disease Over 15 Years. JAMA Network Open. Published April 28, 2026. doi:10.1001/jamanetworkopen.2026.9575

📖 License

บทความต้นฉบับนี้เผยแพร่ภายใต้เงื่อนไขของสัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution License (CC-BY)

© 2026 Beberashvili I et al.

อนุญาตให้นำไปใช้ ดัดแปลง และเผยแพร่ต่อได้ โดยต้องระบุแหล่งที่มาอย่างเหมาะสมตามเงื่อนไขของ CC-BY License.